Tag Archives: ชัยวัฒน์ ถิระพันธุ์

คุณค่าชีวิตอยู่ที่ใจเห็น  

  บันทึกของ Bare-heart journalist  กรรณจริยา สุขรุ่ง ในวัย 20 ปี จักรพันธ์ พรหมฉลวย เมินมูลค่าที่ดินหลักล้านที่เขาอาจจะได้รับ เพื่อแสวงหาคุณค่าความหมายของแผ่นดินและชีวิต แม้จะไม่มีความรู้เกี่ยวกับการเกษตรมาก่อน แต่เขาก็มุ่งมั่นที่จะแปลงที่ดิน 6 ไร่ของบรรพบุรุษ ให้มีคุณค่าสูงสุดเท่าที่เขาจะทำได้ “ถ้าเรามองพื้นที่ที่มูลค่าการขาย จิตใจของเราก็จะโลภ อยากได้เงิน แต่ถ้าเราเห็นคุณค่าของผืนดิน เราก็จะสามารถแปลงมันให้มีคุณค่า ด้วยกิจกรรมที่เราใส่ลงไปในพื้นที่” จักรพันธ์ พรหมฉลวย หรือ เจรจา กล่าว เจรจาเริ่มลงหน่อความฝันของเขาตั้งแต่ยังเรียนชั้นปีที่ 2 ภาควิชาสังคมวิทยา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา เขาแปรที่ดินจำนวน 2 ไร่ (จาก 6 ไร่ 2 … Continue reading

Posted in เยี่ยนเยียนเรียนรู้ | Tagged , , , , , , , , , | Leave a comment

Coaching # 2 หนทางฝึกตนสู่ความเป็นโค้ช

เขียน :กรรณจริยา สุขรุ่ง  / ภาพ : ปิยนาถ ประยูร หลักสูตรการอบรม Coaching and Mentoring ไม่ได้สอนเราให้เป็นโค้ชมืออาชีพหรือเป็นอาชีพ แต่เราเรียนการเป็นโค้ชเพื่อทำให้มันเป็นวิถีชีวิตของเรา ที่บำรุงความเจริญงอกงามในตัวเราและผู้อื่นอยู่เสมอ เราไม่ได้เรียนทฤษฎี เทคนิต วิธีการ หรือเครื่องมืออะไรที่ยุ่งยาก ซับซ้อนแต่อย่างใด แต่เรียนเรื่องเรื่องพื้นฐาน ซึ่งหากเข้าใจและทำได้อย่างลึกซึ้งแล้ว ก็จะพาเราเข้าสู่หนทางของการเป็นโค้ชตามความหมายข้างต้น สมรรถนะในการมีประสบการณ์ คือ กุญแจดอกสำคัญ เราพูดกันบ่อยๆ ว่า “เราเรียนรู้จากประสบการณ์” จริงหรือ? ที่คนที่ได้รับประสบการณ์บางอย่าง แล้วเติบโต เรียนรู้ ฉลาดขึ้น? — เราเคยเจอกับเรื่องราวซ้ำๆ วนเวียนในชีวิต ที่ก้าวไม่พ้นหรือไม่ ปัญหาในสังคมที่ยังวนเวียนอยู่นับเป็นสิบๆ ปี บอกอะไรเราบ้างเกี่ยวกับ … Continue reading

Posted in กิจกรรมเรียนรู้ | Tagged , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

Coaching # 1 “โค้ชชิ่ง” ทำไม? 

Coaching (โค้ชชิ่ง) เป็นหลักสูตรที่ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวางในแวดวงธุรกิจ และยังขยายมายังแวดวงคนทำงานเพื่อสังคมด้วย การโค้ชทางธุรกิจอาจหวังผลที่ประสิทธิภาพของทีมและปัจเจกบุคคลสู่ประสิทธิผลและกำไรสูงสุดขององค์กร แล้วการโค้ชทางสังคมเล่า ทำเพื่ออะไร และทำไม  “กระบวนการสำคัญในโลกสมัยใหม่ ไม่ใช่เพียงภาวะผู้นำ (Leadership) แต่ต้องขยับขึ้นไปสู่ภาวะการเป็น Stewardship ด้วย คือ ภาวะแห่งผู้พิทักษ์ ผู้คุ้มครอง ผู้อภิบาล ที่ต้องช่วยให้คนอื่นเจริญงอกงามด้วย ซึ่งนั่นก็คือ การโค้ชและการฟูมฟักความเจริญงอกงามในมนุษย์ — องค์กรไหน ชุมชนใด ผู้คนเจริญงอกงาม ก็จะเป็นองค์กรและชุมชนที่ดี” อาจารย์ชัยวัฒน์ ถิระพันธุ์ กล่าวถึงความหมายของเวทีการเป็นโค้ชและกัลยาณมิตร (Coaching and Mentoring) ทีผ่านมา อาจารย์ชัยวัฒน์ยังกล่าวต่อไปด้วยว่า การเป็นโค้ชทางสังคมเป็นเรื่องท้าทายมาก เพราะเรื่องราวทางสังคมมีความซับซ้อนและผันแปรสูง เราอยู่ในยุค Disruptive World ที่เรื่องราวผันแปรปะทุขึ้นอย่างไม่ทันคาดคิด … Continue reading

Posted in กิจกรรมเรียนรู้ | Tagged , , , , , , , , , | Leave a comment

ทำการบ้าน เพื่อใคร

จากการทำการอบรมมายาวนานและเฝ้าสังเกตการเรียนรู้ของผู้คนในการอบรมอื่นๆ อาจารย์ชัยวัฒน์ ถิระพันธุ์ พบว่า สิ่งที่ขาดหายไปในกระบวนการเรียนรู้ คือ การหล่อเลี้ยงพลังการเรียนรู้อย่างต่อเนื่องและให้เกิดผลได้จริงในภาคปฏิบัติ — ดังนั้น โครงการภาวะผู้นำองค์กรสมัยใหม่ จึงออกแบบให้มีระบบการติดตามสนับสนุนการเรียนรู้สำหรับผู้เข้าอบรม โดยทีมที่มีชื่อเล่นว่า “พี่เลี้ยง” อันที่จริง ความเป็นพี่เลี้ยงไม่ได้หมายความว่า เราเก่งหรือรู้เรื่องงานการของผู้เข้าอบรม แต่พี่เลี้ยงมีหน้าที่สร้างบรรยากาศ ชวนสนทนา ตั้งคำถาม เพื่อให้ผู้เข้าอบรมเรียนรู้จากตัวเอง จากงานที่ตัวเองทำ จากปฏิสัมพันธ์ในทีมงาน หนึ่งในงานที่พี่เลี้ยงทำ คือ การตั้งคำถามชวนใคร่ครวญ และถอดบทเรียน ท้ายเวทีการอบรมแต่ละครั้ง ทีมพี่เลี้ยงจะมีแบบสอบถามให้ผู้เข้าอบรมประเมินผลการเรียนรู้ และถอดความรู้ด้วยตัวเอง คำถามในการประเมินตนเอง 2 คำถาม มุ่งเน้น ให้ผู้เข้าอบรมทบทวนและเชื่อมโยงความรู้และทักษะที่เรียนว่าเป็นประโยชน์กับชีวิตและงานของตนอย่างไร เห็นโอกาสในการนำเอาความรู้ ทักษะที่ได้จากการอบรมไปใช้ในงานอย่างไรบ้าง ให้ผู้เข้าอบรมสังเกตตัวเองว่า เห็นความเปลี่ยนแปลงและพัฒนาการที่ตนเองสังเกตเห็นในตัวเอง ในระหว่างการอบรมหรือไม่ เห็นการเปลี่ยนแปลงในความคิด พฤติกรรมของทีมงาน และเพื่อนร่วมเรียนรู้อย่างไร คำถาม … Continue reading

Posted in งานพี่เลี้ยง | Tagged , , , , , , , , | Leave a comment

คุยกันเรื่องชีวิตฯ (ตอน 2)

“คุยกันเรื่องชีวิตให้มากกว่าเรื่องงาน” ตอน 2 ใกล้เขามาอีกนิด ศิษย์กับครู   บรรยากาศการสนทนามีผลอย่างมากต่อผู้ร่วมสนทนา หรืออาจเรียกได้ว่า มีผลต่อความเป็นมนุษย์ของกันและกัน การสนทนาในห้องประชุม ที่มีไมโครโฟน หน้าจอคอมพิวเตอร์ กับ การสนทนาที่ผู้คนล้อมวงกัน ไม่มีอะไรคั่นระหว่างมนุษย์ อาจจะมีข้าวปลาอาหาร เสียงดนตรี สายลมธรรมชาติ คนในวงสนทนาจะรู้สึกต่อกันอย่างไร — สัมผัสประสบการณ์การเยี่ยมเยียนทีมจากโรงพยาบาลสร้างสุข จากคุณ สุภาพ สิริบรรสพ (พี่หน่อง) หนึ่งในพี่เลี้ยงโครงการฯ ที่ดูแลพื้นที่ทีมจากโรงพยาบาลสร้างสุข ได้แก่ ทีมโรงพยาบาลปางมะผ้า จ. แม่ฮ่องสอน, ทีมโรงพยาบาลหล่มเก่า จ. เพชรบูรณ์ และทีมโรงพยาบาลท่าสองยาง จ. ตาก คุณสุภาพ เล่าว่า เริ่มต้นการลงพื้นที่เยี่ยมเยียนที่ทีมโรงพยาบาลปางมะผ้า เพราะดูตามความต้องการของพื้นที่ ได้รับรู้ถึงความทุกข์ของทีมปางมะผ้าที่ต้องรับมือกับสถานการณ์หลายอย่าง … Continue reading

Posted in เยี่ยนเยียนเรียนรู้ | Tagged , , , , , , , , , , , | Leave a comment

คุยกันเรื่องชีวิตให้มากกว่าเรื่องงาน (ตอน 1)

 “การไปเยี่ยมของอาจารย์และทีมครั้งนี้ ไม่ใช่ลงไปติดตามงาน แต่อยากให้ทุกคนเห็นชีวิตเป็นตัวตั้ง ไม่เห็นงานเพียงอย่างเดียว หัวใจของความสำเร็จของมนุษย์คือการจัดการชีวิต เมื่อคุณจัดการชีวิตได้ดี งานของคุณก็จะดีตาม เพราะฉะนั้นเวลาเราไปคุย เอาเรื่องชีวิตมาคุยก่อน ให้เห็นความเป็นมนุษย์  แล้วเขาจะทะลุได้เอง แล้วเรื่องงานก็จะตามมาเอง” อาจารย์ชัยวัฒน์ ถิระพันธุ์  หนึ่งในกระบวนการสำคัญของการเรียนรู้ คือ การฟูมฟักดูแลผู้เข้าอบรมหลักสูตรภาวะผู้นำองค์กรสมัยใหม่  (Leaders by Heart) อย่างต่อเนื่อง ไม่เพียงในการเช้ารับการอบรม 3 คืน 4 วัน แต่ทีมงานโครงการและวิทยากร สื่อสารเรียนรู้ร่วมกันอย่างต่อเนื่องผ่านรูปแบบการสื่อสาร social media และที่สำคัญ คือ การเดินทางไปเยี่ยมเยียนผู้เข้าร่วมโครงการในพื้นที่ ในการเยี่ยมเยียนผู้เข้าอบรมนี้เอง ทีมงานได้พบข้อเรียนรู้ที่สำคัญในการสร้างพลังสู่การเปลี่ยนแปลง ทั้งในมิติชีวิตและการงาน ปิยนาถ ประยูร หนึ่งในทีมพี่เลี้ยงสนับสนุนการเรียนรู้ได้บันทึกเล่าการเดินทางไปเยี่ยมเยียนทีมองค์กร/โครงการต่างๆ ในภาคใต้ เปิดวงสนทนา … Continue reading

Posted in Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

เล่นให้ (งาน) สำเร็จ

ในการอบรมภาวะผู้นำองค์กรสมัยใหม่ ผู้เข้าอบรมวัยกลางคนหลายคนตาเป็นประกาย เมื่อได้ต่อเลโก้เป็นรูปร่างต่างๆ ตามจินตนาการ บางคนก็สนุกกับการปั้นดินน้ำมันเป็นรูปคน เกาะ เรือ บางคนก็กำลังวาดรูปร่างคนบนกระดาษ เหมือนจะทำตุ๊กตากระดาษ — บรรยากาศในห้องอบรมหลักสูตรการคิดด้วยมือ (Design Thinking and Prototyping) พาทุกคนกลับไปเป็นเด็ก ยิ้ม หัวเราะ เล่นสนุก และแน่นอน เรียนรู้บทเรียนสำคัญหลายเรื่องที่ได้จากการเล่นและลงมือสร้างสรรค์แบบจำลองความคิด ส่วนหนึ่งของข้อเรียนรู้สำคัญ คือ การคิดด้วยมือช่วยให้เรามีไอเดียดีๆ และมีความสุขในการทำงานร่วมกัน ความฉลาดของกาย โดยมาก เราติดการคิดเชิงวิเคราะห์ พูดแสดงความคิดเห็นกัน โต้แย้ง ถกเถียง แต่สิ่งที่เรายังทำน้อย คือ การคิดด้วยมือ หรือคิดไป ทดลองทำไปด้วย (แบบนักวิทยาศาสตร์ที่ทำการทดลอง) ซึ่งอาจจะเรียกได้ว่า play and learn … Continue reading

Posted in กิจกรรมเรียนรู้ | Tagged , , , , , , , , , , | Leave a comment

เก้าอี้ขาที่ 4 พลังชีวิตประชาธิปไตย

“การเลือกตั้งแบบเดิมๆ ทำลายความหวังและความใฝ่ฝันของประชาชนที่ตื่นแล้ว ขอให้พวกเรายกจิตใจให้สูงเข้าไว้ อย่ายอมลดภาพฝันให้ลงมาอยู่แค่ยอมรับกติกาธรรมดาๆ ที่สร้างการเมืองที่เราสิ้นหวังกันมานับสิบปี ด้วยวาทกรรมประชาธิปไตยให้เหลือแค่นักเลือกตั้งและการเลือกตั้ง ประชาธิปไตยของประชาชนมีแก่นแท้อยู่ที่กระบวนการและการทำงานด้วยความหวังและศรัทธาต่อสิ่งที่ดีงาม ด้วยความรักความผูกพันต่อบ้านเกิดเมืองนอน ด้วยความกตัญญูรู้คุณต่อสิ่งที่บรรพบุรุษได้สร้างไว้ให้เราและด้วยความรักและไมตรีต่อพี่น้องร่วมชาติเดียวกัน”   ชัยวัฒน์ ถิระพันธุ์ เมื่อปี 2547  ชุมชนบ้านน้ำเค็ม อ.ตะกั่วป่า จ.พังงา เป็นหนึ่งในพื้นที่ประสบภัยจากคลื่นยักษ์สึนามิ ผู้คนล้มตายหลายร้อยชีวิต บ้านพังเสียหายกว่า 1,500 หลัง เหลือเพียง 210 หลัง ในเวลานั้น การให้ความช่วยเหลือจากภายนอก โดยเฉพาะภาครัฐยังไม่เข้าไม่ถึง และไม่ทันทุกข์ที่เผชิญ ผู้คนในชุมชนบ้านน้ำเค็มที่เหลือรอดจึงลุกขึ้นมากอบกู้ชีวิตตัวเอง รวมตัวกันที่ศูนย์พักพิงชั่วคราวบ้านบางม่วง ที่ซึ่งทำให้พวกเขาได้เรียนรู้ถึงการฟื้นฟูชุมชนทีละก้าวทีละขั้น จนออกแบบสร้างสรรค์ชุมชนเล็กๆ ให้อยู่ร่วมกันในแบบที่ต้องการได้ วิกฤตน้ำท่วมใหญ่ จังหวัดน่าน ก็เช่นกัน เราจะเห็นปฏิบัติการของชุมชนที่ลุกขึ้นมาแก้ทุกข์ตัวเอง ช่วยเหลือกันและกันอย่างขันแข็งและรวดเร็วด้วยศักยภาพและความรู้ที่มี ชุมชนหลายแห่งประสบปัญหาภาวะหนี้สินก็ได้รวมตัวกันทำสัจจะออมทรัพย์ เพื่อดูแลสวัสดิการชุมชนกันเอง … Continue reading

Posted in ล้อมวงอ่าน | Tagged , , , , , , , , , | Leave a comment

มนุษย์-เครือข่าย

“เครือข่าย” เมื่อเอ่ยถึงคำนี้ เรารู้สึกอะไร เห็นภาพอะไรในใจเรา คำนี้ให้ความหมายอะไรกับเรา (ถ้าจะต้องอธิบายคำนี้ให้เด็ก 8 ขวบเข้าใจ เราจะอธิบายอย่างไร) เราทำเครือข่ายไปเพื่ออะไร มีความหมายอะไรกับชีวิตและสังคม? (เอาคำตอบจากหัวใจเราเอง ไม่เอาตามที่ได้ยิน ได้ฟัง หรือจำคนอื่นมาพูด) สำหรับเรา เครือข่าย ทำให้นึกถึงหนังสือ โยงใยที่ซ่อนเร้น ของนักฟิสิกส์ผู้โด่งดัง ฟริตจ๊อฟ คาปร้า และหนังสือวิทยาศาสตร์ใหม่ต่างๆ อีกทั้งเมื่อย้อนถึงหลักพุทธศาสนา ก็นึกถึงกฎอิทัปปจยตา ปฏิจสมุปปบาท อันเป็นกฏที่อธิบายความเชื่อมโยงของสรรพสิ่งและเหตุปัจจัยทั้งหลาย “เครือข่ายคือการเชื่อมเข้าหากันของมนุษย์” อาจารย์ชัยวัฒน์ ถิระพันธุ์เกริ่นแล้วชวนพวกเราทบทวนตัวเองด้วยคำถามว่า “เวลาเราบอกว่า ทำงานสร้างเครือข่าย เราเข้าใจไหมว่า เป็นเรื่องการเชื่อมมนุษย์เข้าหากัน เราเห็นใบหน้าของมนุษย์ในเครือข่ายไหม”   อาจารย์ชวนให้ทุกคนทบทวนงาน “เครือข่าย” ที่ผ่านมาด้วยคำถาม ทบทวนการสร้างเครือข่ายของเรา (ตามความเป็นจริงที่เกิดขึ้น) … Continue reading

Posted in กิจกรรมเรียนรู้, Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , | Leave a comment

การเดินทางของความเข้าใจ

หลายครั้งในการอบรม เราอาจรู้สึกว่า เข้าใจความรู้ด้วยสมองหรือการคิด บ้างก็อาจจะไม่เข้าใจในสาระหรือทักษะที่ฝึกฝน แต่เมื่อใช้ชีวิตและทำงาน เราจะเจอเรื่องราวที่ทำให้เราประจักษ์และเข้าใจสิ่งที่เรียนรู้มามากขึ้น อย่างเช่นเรื่องราวการบันทึกการนำความรู้ไปใช้ในการทำงานของครูปิ่นโต เกรียงไกร วิหาร จากโรงเรียนต้นกล้า จ. ระยอง ตามความดังต่อไปนี้ หลังจากที่เข้าร่วมอบรมหลักสูตรที่ 1 ภาวะผู้นำเรียนรู้รวมหมู่ และ หลักสูตรที่ 2 การคิดกระบวนระบบ คุณเกรียงไกร  วิหาร จากทีมโรงเรียนต้นกล้าระยอง ได้ทบทวนและบอกเล่าการนำความรู้ที่ได้จากการอบรมไปใช้กับการพัฒนาการเรียนรู้ในชุมชนครูและเด็กๆ ที่โรงเรียน โดยขอยกตัวอย่าง 3 เรื่อง ดังนี้ 1. การสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ในองค์กร จากอ่านหนังสือ อบรมสัมมนา ศึกษาเรียนรู้จากการสนทนาและอินเตอร์เน็ต โดยมีการเรียนรู้ 2 รูปแบบ คือ การเรียนรู้รวมเรื่องเดียวกัน และ  การเรียนรู้ตามความสนใจแล้วนำมาแลกเปลี่ยนแบ่งปันกันในองค์ … Continue reading

Posted in บันทึกการเรียนรู้ และการนำไปใช้ | Tagged , , , , , , , , , | Leave a comment