Category Archives: บันทึกการเรียนรู้ และการนำไปใช้

ภาวะผู้นำที่สาน “ความเป็นเรา”

เขียนและภาพโดย ครูปิ่นโต เกรียงไกร วิหาร โรงเรียนต้นกล้าระยอง (ข้อเขียนตอนที่ 1 เรื่องการนำความรู้จากการอบรมไปทดลองในพื้นที่ชีวิตและการงาน) จากการเข้าร่วมอบรม “ภาวะองค์กรผู้นำสมัยใหม่ (Leaders by Heart) ทั้ง 3 ครั้ง  ผมรู้สึกถึงการเปลี่ยนแปลงภายในของตัวเอง เช่น ด้านการเรียนรู้จะมีความละเอียดลึกซึ้ง มองเห็นภาพการเชื่อมโยงของเหตุการณ์ที่จะผลกระทบถึงกันในเชิงระบบมากขึ้น ก่อนหน้านี้ผมก็แค่ตั้งใจทำงานในส่วนของตัวเองให้สุดความสามารถ เรียนรู้ข่าวสารเฉพาะในแวดวงของอาชีพครู การศึกษา และพัฒนาตนเองเฉพาะที่ผมสนใจให้ลึกซึ้ง  ผมไม่ได้ให้ความสนใจเรื่องน้ำมัน ขึ้น-ลง ไม่ได้สนใจการเมือง   หรือเรื่องอื่นๆ เพราะคิดว่าบางเรื่องรู้ไปก็เปลือง แต่พอมาคิดแบบเชิงระบบตามที่อบรมมา  ก็จะมองเห็นกลไกเล็กๆ ในภาพใหญ่ว่าจริงๆ แล้ว ทุกเรื่องเกี่ยวข้องกับผมทั้งระบบ จะมากหรือน้อยเท่านั้นเอง การนำความรู้จากการอบรมเข้ามาใช้ในการทำงานภายในองค์กรของเรา ไม่ใช่เรื่องง่าย  จากคำถามของเพื่อนผู้เข้าร่วมอบรมที่ถามในวงใหญ่ตอน Check out วันกลับ ว่า … Continue reading

Posted in บันทึกการเรียนรู้ และการนำไปใช้ | Tagged , , , , , , , , , , , | Leave a comment

การเดินทางของความเข้าใจ

หลายครั้งในการอบรม เราอาจรู้สึกว่า เข้าใจความรู้ด้วยสมองหรือการคิด บ้างก็อาจจะไม่เข้าใจในสาระหรือทักษะที่ฝึกฝน แต่เมื่อใช้ชีวิตและทำงาน เราจะเจอเรื่องราวที่ทำให้เราประจักษ์และเข้าใจสิ่งที่เรียนรู้มามากขึ้น อย่างเช่นเรื่องราวการบันทึกการนำความรู้ไปใช้ในการทำงานของครูปิ่นโต เกรียงไกร วิหาร จากโรงเรียนต้นกล้า จ. ระยอง ตามความดังต่อไปนี้ หลังจากที่เข้าร่วมอบรมหลักสูตรที่ 1 ภาวะผู้นำเรียนรู้รวมหมู่ และ หลักสูตรที่ 2 การคิดกระบวนระบบ คุณเกรียงไกร  วิหาร จากทีมโรงเรียนต้นกล้าระยอง ได้ทบทวนและบอกเล่าการนำความรู้ที่ได้จากการอบรมไปใช้กับการพัฒนาการเรียนรู้ในชุมชนครูและเด็กๆ ที่โรงเรียน โดยขอยกตัวอย่าง 3 เรื่อง ดังนี้ 1. การสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ในองค์กร จากอ่านหนังสือ อบรมสัมมนา ศึกษาเรียนรู้จากการสนทนาและอินเตอร์เน็ต โดยมีการเรียนรู้ 2 รูปแบบ คือ การเรียนรู้รวมเรื่องเดียวกัน และ  การเรียนรู้ตามความสนใจแล้วนำมาแลกเปลี่ยนแบ่งปันกันในองค์ … Continue reading

Posted in บันทึกการเรียนรู้ และการนำไปใช้ | Tagged , , , , , , , , , | Leave a comment

เมื่อตัวเราเปลี่ยน โลกก็เปลี่ยน

เมื่อเรามีสติ ใส่ใจสัมพันธ์กับผู้คนตรงหน้า การสนทนาก็ดีขึ้นและส่งผลกับประสิทธิภาพของงาน นี่คือสิ่งสำคัญส่วนหนึ่งจากบันทึกเส้นทางการเรียนรู้ของคุณกฤดาญชลี เพ็ญภาค สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ ทีมงาน สปสช. ( 5 คน) มีข้อสรุปว่าจะใช้วิธีการ สนทนาโดยเลือกเป้าหมายการสนทนาให้เห็นภาพใหญ่ทั้งหมดที่สัมพันธ์กับงาน โครงการ แผนงาน องค์กรของเรา (เห็น big picture) ซึ่งแต่ละคนจะมีเวทีประชุมจัดทำยุทธศาสตร์ปี 2560- 2564 ขององค์กรแบบไต่ระดับ พวกเราในทีมจะได้ทำในระดับของสำนักที่แต่ละท่านสังกัดอยู่ โดยเลือกใช้รูปแบบวิธีที่ 1 (สนทนาให้มีแรงปรารถนา) และเลือกใช้วิธีที่ 4 (สนทนานำไปสู่การตั้งคำถามและใคร่ครวญให้ลึกซึ้ง) มาปรับใช้เป็นกระบวนการการทำงานร่วมกัน อนึ่ง ในช่วงการปฏิบัติงานแต่ละวัน แต่ละเดือน ข้าพเจ้าจะมีวงสนทนาระหว่างทีมงานในสำนักอยู่เป็นประจำทุกเดือน เดือนละ 1 ครั้ง ซึ่งสามารถนำหลักการ วิธีการที่ได้เรียนรู้การสนทนา นำไปปรับใช้ได้ทุกวัน … Continue reading

Posted in บันทึกการเรียนรู้ และการนำไปใช้ | Tagged , , , , , , , , | Leave a comment

องค์กรมีชีวิตด้วยเรื่องเล่า

“อีกหนึ่ง…องค์กรเล็กๆที่หัวใจไม่เล็ก..สถาบันอาศรมศิลป์” ภาพและบันทึกการนำความรู้หลังจากการอบรมครั้งที่ ๒ โดย น.ส.กาญจนาถ อุดมสุข จากที่ “ตัวฉัน” นำพาความรู้จากการอบรมเรื่อง การคิดกระบวนระบบ กลับไปใช้กับสถาบันฯ หวังหอบประสบการณ์ที่เจอมากับตัวไปถ่ายทอดกับกลุ่มเพื่อนน้องพี่ที่ทำงานด้วยไฟอันเต็มเปี่ยม เป็นจังหวะดีที่สัปดาห์นั้น อาศรมฯกำลัง เลือกหากิจกรรมสำหรับกลุ่มพนักงานสำหรับวงสนทนา ชื่อว่า “Meta-skill staff” ที่จัดขึ้นในวันศุกร์อยู่พอดี  โดยทุกทีจะเป็นการเวียนกันนำกิจกรรม โดยสุ่มเลือกและความสมัครใจ ในครั้งนี้ ฉันจึงอาสาเอง และบอกเป้าหมายว่าต้องการถ่ายทอดสิ่งที่ได้เรียนรู้จากการไปอบรมภายนอกมาสู่เพื่อน โดยฉันซุ่มออกแบบกิจกรรมที่จะช่วยให้คนมีระบบคิดที่กว้างขึ้น เพื่อให้ทุกคนรู้จักสถาบันฯ มากขึ้นผ่านมุมมองของเพื่อนร่วมงาน ตั้งแต่แม่บ้าน บัญชี เจ้าหน้าที่ ช่าง หัวหน้า ลูกน้อง ปะปนกัน และเลือกใช้เครื่องมือลัด ในเรียนรู้ คือ ฟลิปชาร์ตที่ทีมช่วยกันเขียน Timeline ในการอบรม … Continue reading

Posted in บันทึกการเรียนรู้ และการนำไปใช้ | Tagged , , , , , | Leave a comment

คุยแล้วเปลี่ยน ทำอย่างไร?

การสนทนาเป็นกระทำที่สร้างการเปลี่ยนแปลงได้ หากเราทำให้การสนทนาของเรามีพลัง เชื่อมความคิดและความสัมพันธ์ของทุกคน การสนทนานั้นก็จะนำไปสู่การลงมือสร้างความเปลี่ยนแปลงร่วมกัน — นี่คือหัวใจของภาวะผู้นำเรียนรู้รวมหมู่ที่ผู้เข้าอบรมทุกคนได้รับ ในข้อเขียนนี้เป็นบันทึกเส้นทางการเรียนรู้ของคุณเจกะพันธ์ พรหมมงคล ที่ได้ทดลองนำกระบวนการ หลักการการสนทนาไปใช้กับงานของเครือข่ายองค์กรงดเหล้า ภาคใต้ตอนบน “ในการทำงานของเครือข่ายองค์กรงดเหล้า ภาคใต้ตอนบน จะมีอยู่ช่วงเวลาหนึ่ง ซึ่งจะเป็นช่วงของการเขียนโครงการเพื่อรับงบประมาณสนับสนุนในการทำงาน โดยจะมีแต่ละช่วงคือ ช่วงกำหนดทิศทางการทำโครงการ ช่วงพัฒนาโครงการ ช่วงการสรุปโครงการฉบับสมบูรณ์ และนำเสนอโครงการ โดยในทุกช่วงของการทำโครงการ แน่นอนว่าจำเป็นต้องเกิดวงประชุมขึ้น โดยเฉพาะในปี 2559 ได้มีการประชุมมาแล้ว 3 ครั้ง ครั้งแรกเกิดก่อนที่จะทีมของเราจะเข้ารับการอบรม และหลังจากที่เราเข้าการอบรมกับอาจารย์ชัยวัฒน์ เราก็มีประชุมกันอีก 2 ครั้ง และยังมีการประชุมในเองอื่นๆ อีก 2 ครั้ง เราพบว่า หลังจากการเข้าอบรมกับอาจารย์ชัยวัฒน์ การประชุมของเราเปลี่ยนไป การประชุมครั้งที่ … Continue reading

Posted in บันทึกการเรียนรู้ และการนำไปใช้ | Tagged , , , , , , | Leave a comment

ปิดเครื่องมือสื่อสาร เปิดใจสนทนา

หลายครั้ง ในเวลาประชุม เราคุยกันผ่านโน๊ตบุ๊ค รับโทรศัพท์บ้าง เช็คไลน์ต่างๆ ที่เข้ามา สิ่งเหล่านี้กลายเป็นกำแพงกั้นระหว่างคนในทีมที่กำลังนั่งอยู่ด้วยกันในที่ประชุม คนที่อยู่ตรงหน้า การสนทนาเช่นนี้บั่นทอนการสื่อจากใจถึงใจในทีมองค์กรไปไม่น้อย และนี่คือสื่งหนึ่งที่เป็นข้อคิดภายหลังการอบรมภาวะเรียนรู้รวมหมู่ จากคุณเพ็ญประภา ปาคำดี มูลนิธิพัฒนาเครือข่ายเอดส์ สานักงานภาคอีสาน “ทีมของเอดส์เนทได้ฝึกการสนทนาแบบใช้ใจในการรับฟัง อาจจะไม่ได้สนทนาในกลุ่มใหญ่ทั้งองค์กร  แต่ใช้ในกลุ่มทีมงานมีขนาดที่เล็กลง เราใช้ใจฟังกันมากขึ้น ไม่ได้เล่นโทรศัพท์มือถือเวลาฟังเพื่อนพูด ทุกคนไม่ได้กางโน๊ตบุ้คปิดกั้นตัวเองจากวงสนทนา “การฟังด้วยหัวใจ  รับรู้ความคิด อารมณ์ความรู้สึกของทีมงานผ่านสายตา การไม่ตีตรา เปิดใจยอมรับฟังความคิดที่แตกต่างหลากหลาย การให้กำลังใจ โอบอุ้มความรู้สึก เพื่อสร้างพลังภายใน ให้เข้มแข็ง ร่วมหาทางออกในการทำงานร่วมกัน — การสนทนาแบบนี้ทำให้ทีมงานรวมทั้งตัวเองรู้สึกมีพลังภายในในการทำงาน  มีความรักความผูกพันกับทีมงานที่ทำงานด้วย เรารู้สึกว่าเป็นเจ้าของงานร่วมกัน  มีเป้าหมายในการทำงานร่วมกัน อยากร่วมทุกข์ สุข กับทีมงาน เพื่อให้งานที่ทำสำเร็จตามเป้าหมายที่วางไว้ “ยอมรับว่า บางทีเราก็หลงลืมไปเพราะเราคุ้นชินกับการสนทนาแบบเดิมอยู่ … Continue reading

Posted in บันทึกการเรียนรู้ และการนำไปใช้ | Tagged , , , , , | Leave a comment

ฟื้นคืนความศักดิ์สิทธิ์ให้ชีวิตและงาน

“หลังจากเสร็จจากเวทีครั้งที่ 1 พวกเรารู้สึกได้รับพลังและมีความหวังกับการสร้างการเปลี่ยนแปลงในองค์กรของตนเอง เราคุยกันถึงการสร้างการประชุมให้เป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ ที่จะทำให้ทุกคนอยู่กับกระบวนการประชุมและเห็นภาพรวมของการขับเคลื่อนงานไปด้วยกัน ท่ามกลางทีมใหญ่ที่มีระดับความรู้ความเข้าใจที่แตกต่าง…” หลังการอบรมภาวะผู้นำเรียนรู้รวมหมู่ วิชาแรกของหลักสูตรภาวะผู้นำองค์กรสมัยใหม่ ทีมต้ิดตามสนับสนุนส่งชุดคำถามติดตามเพื่อให้ทุกคนและทุกทีมได้ทบทวนสาระ กระบวนการ ทักษะ ความรู้ในการอบรม และดูว่า ได้นำเอาสิ่งเหล่านี้ไปปฏิบัติในพื้นที่ชีวิตได้หรือไม่ ผลเป็นอย่างไร เราพบว่า ข้อเขียน (การบ้าน) ที่แต่ละคนส่งมานั้นมีคุณค่าความหมายกับการเรียนรู้ของโครงการ และคิดว่า จะเป็นประโยชน์กับคนอื่นๆ ในทีมองค์กรต่างๆ ด้วย คุณสุมาลี โตกทอง มูลนิธิสร้างความเข้าใจเรื่องสุขภาพผู้หญิง เขียนเล่าการนำเอาความรู้ กระบวนการ ทักษะ และสิ่งที่เธอได้รับจากการอบรมภาวะผู้นำเรียนรู้รวมหมู่ไปทดลองปฏิบัติในพื้นที่ชีวิตและงาน “หลังจากเสร็จจากเวทีครั้งที่ 1 พวกเรารู้สึกได้รับพลังและมีความหวังกับการสร้างการเปลี่ยนแปลงในองค์กรของตนเอง เราคุยกันถึงการสร้างการประชุมให้เป็นพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์ ที่จะทำให้ทุกคนอยู่กับกระบวนการประชุมและเห็นภาพรวมของการขับเคลื่อนงานไปด้วยกัน ท่ามกลางทีมใหญ่ที่มีระดับความรู้ความเข้าใจที่แตกต่าง (แม่บ้าน ธุรการ การเงิน ทีมสื่อ ทีมพื้นที่ … Continue reading

Posted in บันทึกการเรียนรู้ และการนำไปใช้, Uncategorized | Tagged , , , , | Leave a comment

เมื่อใจโยงใยถึงกัน ความมหัศจรรย์ก็บังเกิด (When we connect, miracles happen.)

“นี่ไม่ใช่การปาฐกถาหรือการบรรยาย สิ่งที่อาตมาทำคือ การแบ่งปันจากหัวใจ นำเอาประสบการณ์จากหัวใจคำสอนของครูบาอาจารย์ ที่ได้รับการเรียนรู้สั่งสอนมาถ่ายทอดให้พวกเรา ดังนั้น ขอให้มีสติ ใส่ใจ ในการฟัง ไม่ใช่ฟังด้วยหู แต่ด้วยตา ใจ สมอง แล้วจะได้ยินมากกว่าคำพูด” ดิฉันไม่ใช่พิธีกรโดยอาชีพ แต่ก็มักได้รับการทาบทามให้ทำหน้าที่นี้อยู่หลายครั้ง โดยเพื่อนในแวดวงเอ็นจีโอ องค์กรจิตอาสา และองค์กรภาคประชาสังคม โดยมาก ดิฉันจะบ่ายเบี่ยง ด้วยเกรงว่าจะทำได้ไม่ดีและแนะนำให้เพื่อนๆ ติดต่อผู้ที่ดิฉันเห็นว่าเป็นมืออาชีพมากกว่า แต่ในครั้งนี้ ดิฉันเลือกที่จะท้าทายตัวเองและน้อมรับคำเชิญจากโครงการเผชิญความตายอย่างสงบ เครือข่ายพุทธิกา ทั้งๆ ที่มีความหวาดหวั่นในใจและกังวลมากมาย งาน “ศิลปะแห่งการอยู่และการตาย” จัดเมื่อวันที่ 19 ธันวาคม 2558 ที่หอประชุมศรีบูรพา (หอเล็ก) มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เป็นงานใหญ่และมีความสำคัญในหลายระดับ ประการแรก เป็นงานที่มีผู้หลักผู้ใหญ่ที่ดิฉันนับถือมางานนี้มากมาย … Continue reading

Posted in บันทึกการเรียนรู้ และการนำไปใช้ | Tagged , , | Leave a comment