Category Archives: กิจกรรมเรียนรู้

Coaching # 2 หนทางฝึกตนสู่ความเป็นโค้ช

เขียน :กรรณจริยา สุขรุ่ง  / ภาพ : ปิยนาถ ประยูร หลักสูตรการอบรม Coaching and Mentoring ไม่ได้สอนเราให้เป็นโค้ชมืออาชีพหรือเป็นอาชีพ แต่เราเรียนการเป็นโค้ชเพื่อทำให้มันเป็นวิถีชีวิตของเรา ที่บำรุงความเจริญงอกงามในตัวเราและผู้อื่นอยู่เสมอ เราไม่ได้เรียนทฤษฎี เทคนิต วิธีการ หรือเครื่องมืออะไรที่ยุ่งยาก ซับซ้อนแต่อย่างใด แต่เรียนเรื่องเรื่องพื้นฐาน ซึ่งหากเข้าใจและทำได้อย่างลึกซึ้งแล้ว ก็จะพาเราเข้าสู่หนทางของการเป็นโค้ชตามความหมายข้างต้น สมรรถนะในการมีประสบการณ์ คือ กุญแจดอกสำคัญ เราพูดกันบ่อยๆ ว่า “เราเรียนรู้จากประสบการณ์” จริงหรือ? ที่คนที่ได้รับประสบการณ์บางอย่าง แล้วเติบโต เรียนรู้ ฉลาดขึ้น? — เราเคยเจอกับเรื่องราวซ้ำๆ วนเวียนในชีวิต ที่ก้าวไม่พ้นหรือไม่ ปัญหาในสังคมที่ยังวนเวียนอยู่นับเป็นสิบๆ ปี บอกอะไรเราบ้างเกี่ยวกับ … Continue reading

Posted in กิจกรรมเรียนรู้ | Tagged , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

Coaching # 1 “โค้ชชิ่ง” ทำไม? 

Coaching (โค้ชชิ่ง) เป็นหลักสูตรที่ได้รับความนิยมอย่างกว้างขวางในแวดวงธุรกิจ และยังขยายมายังแวดวงคนทำงานเพื่อสังคมด้วย การโค้ชทางธุรกิจอาจหวังผลที่ประสิทธิภาพของทีมและปัจเจกบุคคลสู่ประสิทธิผลและกำไรสูงสุดขององค์กร แล้วการโค้ชทางสังคมเล่า ทำเพื่ออะไร และทำไม  “กระบวนการสำคัญในโลกสมัยใหม่ ไม่ใช่เพียงภาวะผู้นำ (Leadership) แต่ต้องขยับขึ้นไปสู่ภาวะการเป็น Stewardship ด้วย คือ ภาวะแห่งผู้พิทักษ์ ผู้คุ้มครอง ผู้อภิบาล ที่ต้องช่วยให้คนอื่นเจริญงอกงามด้วย ซึ่งนั่นก็คือ การโค้ชและการฟูมฟักความเจริญงอกงามในมนุษย์ — องค์กรไหน ชุมชนใด ผู้คนเจริญงอกงาม ก็จะเป็นองค์กรและชุมชนที่ดี” อาจารย์ชัยวัฒน์ ถิระพันธุ์ กล่าวถึงความหมายของเวทีการเป็นโค้ชและกัลยาณมิตร (Coaching and Mentoring) ทีผ่านมา อาจารย์ชัยวัฒน์ยังกล่าวต่อไปด้วยว่า การเป็นโค้ชทางสังคมเป็นเรื่องท้าทายมาก เพราะเรื่องราวทางสังคมมีความซับซ้อนและผันแปรสูง เราอยู่ในยุค Disruptive World ที่เรื่องราวผันแปรปะทุขึ้นอย่างไม่ทันคาดคิด … Continue reading

Posted in กิจกรรมเรียนรู้ | Tagged , , , , , , , , , | Leave a comment

เล่นให้ (งาน) สำเร็จ

ในการอบรมภาวะผู้นำองค์กรสมัยใหม่ ผู้เข้าอบรมวัยกลางคนหลายคนตาเป็นประกาย เมื่อได้ต่อเลโก้เป็นรูปร่างต่างๆ ตามจินตนาการ บางคนก็สนุกกับการปั้นดินน้ำมันเป็นรูปคน เกาะ เรือ บางคนก็กำลังวาดรูปร่างคนบนกระดาษ เหมือนจะทำตุ๊กตากระดาษ — บรรยากาศในห้องอบรมหลักสูตรการคิดด้วยมือ (Design Thinking and Prototyping) พาทุกคนกลับไปเป็นเด็ก ยิ้ม หัวเราะ เล่นสนุก และแน่นอน เรียนรู้บทเรียนสำคัญหลายเรื่องที่ได้จากการเล่นและลงมือสร้างสรรค์แบบจำลองความคิด ส่วนหนึ่งของข้อเรียนรู้สำคัญ คือ การคิดด้วยมือช่วยให้เรามีไอเดียดีๆ และมีความสุขในการทำงานร่วมกัน ความฉลาดของกาย โดยมาก เราติดการคิดเชิงวิเคราะห์ พูดแสดงความคิดเห็นกัน โต้แย้ง ถกเถียง แต่สิ่งที่เรายังทำน้อย คือ การคิดด้วยมือ หรือคิดไป ทดลองทำไปด้วย (แบบนักวิทยาศาสตร์ที่ทำการทดลอง) ซึ่งอาจจะเรียกได้ว่า play and learn … Continue reading

Posted in กิจกรรมเรียนรู้ | Tagged , , , , , , , , , , | Leave a comment

มนุษย์-เครือข่าย

“เครือข่าย” เมื่อเอ่ยถึงคำนี้ เรารู้สึกอะไร เห็นภาพอะไรในใจเรา คำนี้ให้ความหมายอะไรกับเรา (ถ้าจะต้องอธิบายคำนี้ให้เด็ก 8 ขวบเข้าใจ เราจะอธิบายอย่างไร) เราทำเครือข่ายไปเพื่ออะไร มีความหมายอะไรกับชีวิตและสังคม? (เอาคำตอบจากหัวใจเราเอง ไม่เอาตามที่ได้ยิน ได้ฟัง หรือจำคนอื่นมาพูด) สำหรับเรา เครือข่าย ทำให้นึกถึงหนังสือ โยงใยที่ซ่อนเร้น ของนักฟิสิกส์ผู้โด่งดัง ฟริตจ๊อฟ คาปร้า และหนังสือวิทยาศาสตร์ใหม่ต่างๆ อีกทั้งเมื่อย้อนถึงหลักพุทธศาสนา ก็นึกถึงกฎอิทัปปจยตา ปฏิจสมุปปบาท อันเป็นกฏที่อธิบายความเชื่อมโยงของสรรพสิ่งและเหตุปัจจัยทั้งหลาย “เครือข่ายคือการเชื่อมเข้าหากันของมนุษย์” อาจารย์ชัยวัฒน์ ถิระพันธุ์เกริ่นแล้วชวนพวกเราทบทวนตัวเองด้วยคำถามว่า “เวลาเราบอกว่า ทำงานสร้างเครือข่าย เราเข้าใจไหมว่า เป็นเรื่องการเชื่อมมนุษย์เข้าหากัน เราเห็นใบหน้าของมนุษย์ในเครือข่ายไหม”   อาจารย์ชวนให้ทุกคนทบทวนงาน “เครือข่าย” ที่ผ่านมาด้วยคำถาม ทบทวนการสร้างเครือข่ายของเรา (ตามความเป็นจริงที่เกิดขึ้น) … Continue reading

Posted in กิจกรรมเรียนรู้, Uncategorized | Tagged , , , , , , , , , | Leave a comment

Great Servant Leadership

บันทึกวันแรก :การอบรมหลักสูตรการสร้างเครือข่ายที่มีพลังและยั่งยืน (Networking) ระหว่าง 19-21 ตค. 2559 พระองค์ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ผู้เป็น Servant Leadership คือ กษัตริย์ผู้ที่น้อมพระองค์ลงมารับใช้แผ่นดินและพสกนิกร ทุกเชื้อชาติ ศาสนา สถานะ, พระองค์ทรงดำรงอยู่ในทศบารมี, ทศพิธราชธรรมเป็นหลักคุณค่าความหมาย (Core Value) ที่พระองค์ยึดในการปฏิบัติราชกิจทั้งปวง — นี่เป็นวิถีแห่งโพธิสัตว์โดยแท้ การอบรมหลักสูตรภาวะผู้นำในวันนี้ทวีความหมายลึกซึ้งยิ่งขึ้น ในภาวะที่แผ่นดินกำลังโศกเศร้าอาดูรต่อการสูญเสียพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช พระผู้ทรงเป็นที่รักยิ่งของปวงชนชาวไทยและทรงเป็นแบบอย่างของภาวะผู้นำอันประเสริฐ อาจารย์ชัยวัฒน์ ถิระพันธุ์ วิทยากรหลักในหลักสูตรพัฒนาภาวะผู้นำ กล่าวเสมอว่า ภาวะผู้นำเป็นเรื่องของการสร้างบารมี (Self-mastery) ที่หมายถึงการฝึกฝนและพัฒนาตนเองให้เป็นมนุษย์ที่แท้ ที่สมบูรณ์ยิ่งๆ ขึ้นอย่างไม่มีที่สิ้นสุด ดังนั้นแล้ว พวกเราจึงเริ่มต้นการเรียนรู้ด้วยการนั่งสมาธิ อ่านคำกลอน “วิถีแห่งโพธิสัตว์” ของท่านทาไล ลามะ และระลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ … Continue reading

Posted in กิจกรรมเรียนรู้ | Tagged , , , , , , , , , , , , , | Leave a comment

เครื่องมือช่วยคิดนอกกรอบ

การคิดนอกกรอบคือการเห็นกว้างกว่าที่เคยเห็น แล้วเราจะทำอย่างไรที่จะช่วยให้เราคิดนอกกรอบได้ การคิดกระบวนระบบเป็น Awareness-based systemic change คือ การเปลี่ยนแปลงเชิงกระบวนระบบ โดยมีฐานแห่งสติสัมปชัญญะเป็นตัวตั้งในการพินิจพิจารณาสิ่งต่างๆ  นั่นหมายถึง เราจะคิดกระบวนระบบและคิดนอกกรอบได้ เราต้องพัฒนาสติเพื่อให้รู้และเห็นได้มากกว่าเดิม  “ตาของเราลืมอยู่ แต่ตาในของเรามีกรอบอยู่ไม่น้อย เป็นกรอบที่จำกัดการมองของเรา” อาจารย์ชัยวัฒน์ ถิระพันธุ์กล่าว “เราทุกคนมีกรอบในการมองเรื่องราวต่างๆ ทั้งสิ้น สำคัญที่ว่า เรามีสติรู้ตัวในกรอบการมองของเราหรือไม่”  ความช้า การให้เวลาพิจารณาใคร่ครวญเรื่องราวต่างๆ ไม่ด่วนสรุป ตั้งคำถาม (แม้แต่ตั้งคำถามกับสมมติฐานของตัวเอง) เหล่านี้จะช่วยให้เรามีโอกาสขยายกรอบการมองของเราให้กว้างขึ้น เราจะเห็นกว้างขึ้น เข้าใจเรื่องราวมากขึ้นกว่าเดิม กรอบหนึ่งที่คิดกระบวนระบบชวนให้เราขยายกรอบให้กว้างขึ้น คือ กรอบแห่งกาลเวลาและบริบทแวดล้อมของเรื่องที่เราต้องการจะเรียนรู้ หลายครั้ง เวลาเราพิจารณาหาวิธี กลยุทธแก้ปัญหาต่างๆ เรามักมองปัญหาเรื่องราวในกรอบเวลาแคบๆ เช่น เวลาช่วงเฉพาะหน้าที่เกิดขึ้น หรือในช่วงเวลาที่เห็นปัญหา ซึ่งทำให้เราไม่เห็นที่มาของเรื่องราวหลากหลายที่นำมาซึ่งปัญหานั้นๆ ดังนั้นการมองนอกกรอบกาลเวลา … Continue reading

Posted in กิจกรรมเรียนรู้, Uncategorized | Tagged , , , , | Leave a comment

เบื้องต้นคิดกระบวนระบบ – เล่าเรื่องตัวฉัน

ช่วงเช้าวันแรกของการอบรมคิดกระบวนระบบสำหรับผู้เข้าอบรมตลาดวิชา เป็นกิจกรรมเล่าเรื่อง “ตัวฉัน” ให้เพื่อนในทีม/กลุ่มของคุณ เล่าอะไรก็ได้เพื่อให้เพื่อนรู้จัก “ตัวฉัน” มากขึ้น ใช้เวลาเล่าคนละประมาณ 5 นาที ในขณะที่มีคนเล่าเรื่องของเขา คนที่เหลือ ขอให้ฟังอย่างตั้งใจ ……. ทดลองทำกิจกรรมดูนะคะ……………. เมื่อทุกคนได้ผลัดกันเล่าเรื่อง “ตัวฉัน” ของตนแล้ว ขอให้ร่วมกันสะท้อนว่า รู้สึกอย่างไรกับการได้ยินเรื่องเล่าของกันและกัน คุณพบอะไรในเรื่องเล่าของตัวเอง และพบอะไรจากเรื่องเล่าของเพื่อนๆ การเล่าเรื่องตัวฉันให้กันและกันฟัง ……..ใคร่ครวญสักพัก………………………………… เสียงสะท้อนจากผู้เข้าอบรม หลังจากทำกิจกรรมเล่า “ตัวฉัน” “รู้สึกประหลาดใจที่มาเจอคนที่เหมือนกัน ทั้งที่มาจากคนละที่ พอคุยกัน ก็ได้รู้ว่าเราเหมือนกัน แต่ละคนเป็นคนไม่อยู่นิ่ง” “เราได้มองชีวิตของตัวเอง รู้สึกว่าเพื่อนทั้งสามคนเจอมรสุมทำในชีวิตทั้งนั้น ทำให้เห็นว่า สิ่งที่เราเจอนั้นมันขี้ประติ๋วมาก และยิ่งรู้สึกว่า กรุงโรมไม่ได้สร้างในวันเดียว” “เราพบความสัมพันธ์และความเชื่อมโยงของคนในกลุ่ม เราดีใจที่เจอ … Continue reading

Posted in กิจกรรมเรียนรู้, Uncategorized | Tagged , , , , , , , , | Leave a comment