ภาวะผู้นำที่สาน “ความเป็นเรา”

b009เขียนและภาพโดย ครูปิ่นโต เกรียงไกร วิหาร โรงเรียนต้นกล้าระยอง (ข้อเขียนตอนที่ 1 เรื่องการนำความรู้จากการอบรมไปทดลองในพื้นที่ชีวิตและการงาน)

จากการเข้าร่วมอบรม “ภาวะองค์กรผู้นำสมัยใหม่ (Leaders by Heart) ทั้ง 3 ครั้ง  ผมรู้สึกถึงการเปลี่ยนแปลงภายในของตัวเอง เช่น ด้านการเรียนรู้จะมีความละเอียดลึกซึ้ง มองเห็นภาพการเชื่อมโยงของเหตุการณ์ที่จะผลกระทบถึงกันในเชิงระบบมากขึ้น

ก่อนหน้านี้ผมก็แค่ตั้งใจทำงานในส่วนของตัวเองให้สุดความสามารถ เรียนรู้ข่าวสารเฉพาะในแวดวงของอาชีพครู การศึกษา และพัฒนาตนเองเฉพาะที่ผมสนใจให้ลึกซึ้ง  ผมไม่ได้ให้ความสนใจเรื่องน้ำมัน ขึ้น-ลง ไม่ได้สนใจการเมือง   หรือเรื่องอื่นๆ เพราะคิดว่าบางเรื่องรู้ไปก็เปลือง แต่พอมาคิดแบบเชิงระบบตามที่อบรมมา  ก็จะมองเห็นกลไกเล็กๆ ในภาพใหญ่ว่าจริงๆ แล้ว ทุกเรื่องเกี่ยวข้องกับผมทั้งระบบ จะมากหรือน้อยเท่านั้นเอง

a004การนำความรู้จากการอบรมเข้ามาใช้ในการทำงานภายในองค์กรของเรา ไม่ใช่เรื่องง่าย  จากคำถามของเพื่อนผู้เข้าร่วมอบรมที่ถามในวงใหญ่ตอน Check out วันกลับ ว่า “เมื่อทุกคนที่เข้าร่วมอบรมบอกว่ามันดี แต่ทำไมเอากลับไปทำที่องค์กรแล้ว หลายคนทำไม่ได้” 

ผมคิดว่า “การเปลี่ยนข้างใน เป็นการเปลี่ยนแปลงที่ทำได้ยาก” เราจะนำเอาแต่ “ความรู้” ที่เป็นเอกสารหรือคำพูดที่ได้จากการอบรมเพียงอย่างเดียว มาใช้กับคนทั้งองค์กรไม่ได้  เราต้องจดจำความรู้สึกของเราในวันนั้น แล้วนำ “ความรู้สึก” กลับมาร่วมใช้คู่กันกับความรู้ด้วย เป็นปกติธรรมดาที่ชีวิตจะมีแป๊ก มีเป๋ เหมือนที่อาจารย์ชัยวัฒน์บอก เราจึงมีความจำเป็นต้องทบทวนลมหายใจ  ใคร่ครวญความรู้สึก เพื่อนึกถึงความรู้สึกที่ดีของเราในวันอบรม แล้วนำมาเป็นเครื่องมือในการตั้งเป้าหมายต่อไป

สำหรับผม การนำความรู้เข้ามาใช้ในองค์กร  ผมไม่ได้ใช้วิธีเล่าเรื่องหรือบอกกล่าวทันที  เพราะยังมีสมาชิกองค์กรที่ไม่ได้ไปร่วมเรียนรู้กับเรา  นึกดูสิครับขนาดผมไปนั่งอบรมเอง  ผมยังต้องใช้เวลาในการปรับความเข้าใจ  แต่ผมจะรอให้มีสถานการณ์ตัวอย่างที่เกิดขึ้นกับทีม  แล้วค่อยยกตัวอย่างชุดความรู้จากการอบรมเข้ามาทดลองใช้  ถ้าสมาชิกได้ทดลองทำแล้วเกิดความรู้สึกดี  ก็จะนำมาใช้และพัฒนากันต่อไป เช่น เรื่อง่ายๆ การ Check in กันก่อนเริ่มกิจกรรม  ก็ขยายผลจากครูไปสู่เด็กในชั้นเรียน ทำให้เกิดบรรยากาศอยากเรียนรู้มากขึ้น

เรื่องการเป็นผู้นำ ผมเริ่มเปลี่ยนจากการบอก เป็นการทำให้เห็นแทน เป็นการชวนทำ ใช้สถานการณ์ บรรยากาศเรียนรู้ เพื่อให้มีพลังของ WE มากขึ้น แม้ในองค์กรจะมีสมาชิกที่มีหน้าที่แตกต่างกันไป ผมจึงคิดว่าองค์กรต้องมีโครงการหรือกิจกรรมที่ทุกคนจะได้ทำร่วมกันบ้าง เช่น

  1. Learning Hour เป็นกิจกรรมที่สมาชิกในองค์กรมาเรียนรู้ร่วมกัน แล้วสะท้อนความคิดกัน จัดทุกวันศุกร์ สัปดาห์ละ 1 ชั่วโมง a001
  2. Morning Talk  เป็นกิจกรรมที่สมาชิกนำความรู้ที่ตนเองถนัดมาแบ่งปันในรูปแบบการ Talk ให้ทุกคนฟัง จุดประสงค์เพื่อพัฒนาบุคลิกภาพและการสื่อสาร จัดทุกวันศุกร์ สัปดาห์ละ 1 ชั่วโมง
  3. Book Club เป็นกิจกรรมที่สมาชิกอ่านหนังสือเล่มเดียวกัน แล้วนำกลับมาแลกเปลี่ยนกัน เรื่องการอ่านเราต้องการให้เกิดขึ้นกับเด็ก แต่เราต้องทำให้เกิดขึ้นกับครูให้ได้จริงๆ ก่อน ระหว่างที่ทำเราก็ได้ค้นพบว่า การเรียนรู้ร่วมกันทำให้ทุกคนเห็นความแตกต่างและยอมรับว่ามันเรื่องธรรมชาติ บางครั้งสิ่งที่เกิดขึ้นจากการแลกเปลี่ยนนั้นมีประโยชน์มากกว่าเนื้อหาในหนังสือด้วยซ้ำ  โครงการนี้ จัดเดือนละ 1 ครั้ง
  4. Leaders of Learning เป็นกิจกรรมที่ตัวแทนสมาชิกในองค์กร ออกไปอบรม เรียนรู้ข้างนอก แล้วนำกลับมาอบรมต่อให้สมาชิกในองค์กร ทำได้ทั้งแบบบรรยาย และ Workshop

a002

จากตัวอย่างทั้ง 4 กิจกรรม  ผมก็จะนำความรู้  กระบวนการ เครื่องมือ และ รูปแบบ ที่ได้เรียนรู้จากการอบรม Leaders by Heart มาปรับใช้ในกิจกรรม  เช่น การเต้นรำ การร้องเพลงประสานเสียง การฟังเพลง เรียนรู้จากการดูภาพยนตร์ คลิปวีดีโอ แล้วเชื่อมเข้ากับกิจกรรม

หลังจากนั้นสมาชิกที่ได้รับหน้าที่เป็นวิทยากรก็จะเริ่มเรียนรู้กระบวนการ และมีความละเอียดอย่างเป็นธรรมชาติในการเตรียมงาน Present โดยที่ไม่ต้องบอกด้วยคำพูด (แต่ยังไม่ได้เกิดขึ้นทั้งหมด 100% กับสมาชิกในองค์กร แต่เป็นรูปร่างดีขึ้น แบบค่อยเป็นไปครับ)

จากตัวอย่างทั้ง 4 กิจกรรม สมาชิกจะมีโอกาสได้แสดงความคิดเห็นของตนเอง ทำให้สมาชิกมีพื้นที่แสดงศักยภาพ แล้วเราก็จะพบว่า สมาชิกแต่ละคนเขาเกิดมามีพรสวรรค์เพื่อที่ “จะเป็นอะไร” เพื่อที่เราและสมาชิกของเราจะได้รู้ว่า เขาเหมาะที่จะทำอะไร  ดังที่บทความเรื่อง “จิตวิญญาณ และ ความเป็นเรา” ในเอกสารการอบรมพื้นฐานภาวะแห่งผู้นำตอนหนึ่ง “กรีนลีฟบอกว่าเราต้องรู้ว่า  เราต้องการเป็นอะไรให้ได้เสียก่อน ส่วนการจะทำเป็นอะไรนั้นมาทีหลัง”

หลังจากที่สมาชิกได้ร่วมทำกิจกรรมและอยู่ในสภาวะเดียวกัน จึงเป็นช่วงเวลาที่ดี ที่องค์กรจะพูดถึงเป้าหมายร่วมกัน เพราะเป็นช่วงเวลาที่ทรงพลังมากที่สุด

a005

 

Advertisements
This entry was posted in บันทึกการเรียนรู้ และการนำไปใช้ and tagged , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s