Great Servant Leadership

hm-bhumibhol-6

ภาพโดย กุลธวัช เจริญผล

บันทึกวันแรก :การอบรมหลักสูตรการสร้างเครือข่ายที่มีพลังและยั่งยืน (Networking) ระหว่าง 19-21 ตค. 2559

พระองค์ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ผู้เป็น Servant Leadership คือ กษัตริย์ผู้ที่น้อมพระองค์ลงมารับใช้แผ่นดินและพสกนิกร ทุกเชื้อชาติ ศาสนา สถานะ, พระองค์ทรงดำรงอยู่ในทศบารมี, ทศพิธราชธรรมเป็นหลักคุณค่าความหมาย (Core Value) ที่พระองค์ยึดในการปฏิบัติราชกิจทั้งปวง — นี่เป็นวิถีแห่งโพธิสัตว์โดยแท้

การอบรมหลักสูตรภาวะผู้นำในวันนี้ทวีความหมายลึกซึ้งยิ่งขึ้น ในภาวะที่แผ่นดินกำลังโศกเศร้าอาดูรต่อการสูญเสียพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช พระผู้ทรงเป็นที่รักยิ่งของปวงชนชาวไทยและทรงเป็นแบบอย่างของภาวะผู้นำอันประเสริฐ

อาจารย์ชัยวัฒน์ ถิระพันธุ์ วิทยากรหลักในหลักสูตรพัฒนาภาวะผู้นำ กล่าวเสมอว่า ภาวะผู้นำเป็นเรื่องของการสร้างบารมี (Self-mastery) ที่หมายถึงการฝึกฝนและพัฒนาตนเองให้เป็นมนุษย์ที่แท้ ที่สมบูรณ์ยิ่งๆ ขึ้นอย่างไม่มีที่สิ้นสุด ดังนั้นแล้ว พวกเราจึงเริ่มต้นการเรียนรู้ด้วยการนั่งสมาธิ อ่านคำกลอน “วิถีแห่งโพธิสัตว์” ของท่านทาไล ลามะ และระลึกถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ผู้นำทางเราในเรื่องภาวะผู้นำ ที่เราควรจะเรียนรู้ ศึกษา และปฏิบัติตัวตามรอยพระยุคลบาท

“เราจะครองแผ่นดินโดยธรรม เพื่อประโยชน์สุขของมหาชนชาวสยาม” พระปฐมบรมราชโองการ เนื่องในพระราชพิธีบรมราชาภิเษก ตั้งแต่วันที่ 5 พฤษภาคม พ.ศ. 2493 — นี้เป็นวิสัยทัศน์และพันธกิจ (Vision and Commitment) ที่อยู่ในพระราชหฤทัยของพระองค์ท่านมาตลอด 70 ปี พระราชกรณียกิจและพระราชจริยวัตรตลอดพระชนม์ชีพแสดงให้พวกเราเห็นอย่างแจ่มชัดว่า พระองค์ยึดมั่นในสัจจะและพยายามแปรพระราชปณิธานให้เป็นรูปธรรม ผ่านโครงการพระราชดำริต่างๆ พระราชกรณียกิจมากมาย กระทั่งนานาประเทศสรรเสริญพระองค์ท่านว่าเป็น Visionary King คือ กษัตริย์ผู้ทรงเปี่ยมด้วยพระวิสัยทัศน์อันกว้างไกล

พระองค์ทรงเป็นพระมหากษัตริย์ผู้เป็น Servant Leadership คือ กษัตริย์ผู้ที่น้อมพระองค์ลงมารับใช้แผ่นดินและพสกนิกร ทุกเชื้อชาติ ศาสนา สถานะ, พระองค์ทรงดำรงอยู่ในทศบารมี, ทศพิธราชธรรมเป็นหลักคุณค่าความหมาย (Core Value) ที่พระองค์ยึดในการปฏิบัติราชกิจทั้งปวง — นี่เป็นวิถีแห่งโพธิสัตว์โดยแท้

“เมื่อบรรพบุรุษมอบมรดกไว้ให้เจ้า เจ้าก็จงรับเอาไว้เถิด แล้วทำให้มันเป็นของเจ้าเอง” อาจารย์ชัยวัฒน์ ยกคำของกวีและปราชญ์ชาวเยอรมัน เกอเธ่ แล้วถามคำถามให้เราใคร่ครวญ

  1. มรดกที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 9 ทรงมอบให้แผ่นดินและมหาชนชาวสยามคืออะไร
  2. เราจะรักษามรดกของพระองค์ท่านและทำให้มรดกนี้งอกงามในตัวเรา และส่งต่อไปสู่รุ่นลูกรุ่นหลานได้อย่างไร — เราแต่ละคนควรทำอะไร และในฐานะของพลเมืองไทย เราควรร่วมมือกันอย่างไรบ้าง
  3. เราจะทำอะไร อย่างไร เพื่อเดินตามรอยพระยุคลบาท

พวกเราใคร่ครวญต่อคำถามเหล่านี้ หลายเสียงแสดงความรู้สึกและความเห็น เป็นต้นว่า

“มรดกที่พระองค์ทรงมอบไว้ให้พวกเราคือแบบอย่างในการดำเนินชีวิต เวลาที่เราฟังเรื่องของพระพุทธเจ้า (เชิงประวัติศาตร์) เราต้องจินตนาการว่าพระพุทธเจ้าทำอะไร อย่างไร แต่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ร. 9 เป็นมนุษย์ที่เราเห็น สัมผัสได้ พระองค์ท่านทำให้เราเห็นว่า มนุษย์ในอุดมคติ มนุษย์ที่แท้เป็นได้ ทำได้ พระองค์ท่านทำให้ดูเป็นแบบอย่าง และเราก็อาจเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ยิ่งๆ ขึ้นได้เช่นกัน ถ้าลงมือและตั้งใจปฏิบัติตน อย่างที่พระองค์ดำเนินชีวิตให้เห็นแล้ว”

“ท่านมอบมรดกทางปัญญา มีหลักการ หลักคิดให้เราได้ศึกษา และน้อมนำไปปฏิบัติ อาทิ พระบรมราโชวาท พระราชดำรัสในโอกาสต่างๆ ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง โครงการพระราชดำริต่างๆ ซึ่งเราควรศึกษาและปฏิบัติให้เข้าใจ-เข้าถึง-พัฒนา”

“พระองค์ท่านทำให้เราเห็นว่า คนเราจะทำงานได้ดี เกิดประโยชน์ต่อสังคมอย่างกว้างขวาง เราต้องมีความรักในหัวใจ อย่างพระองค์ท่านรักประชาชน แม้จะเหนื่อย แต่ความรักทำให้ท่านไม่ท้อ ไม่ยอมแพ้ที่จะทำงานเพื่อประชาชนของท่าน”

จากข้อใคร่ครวญของผู้เข้าอบรมหลายคน อาจารย์ชัยวัฒน์ชวนค้นลึกเข้าไปอีกว่า “เข้าใจ-เข้าถึง-พัฒนา เราพูดได้ แต่จะทำได้อย่างไรให้เป็นจริง กุญแจอยู่ตรงไหน และอย่างเรื่อง “เข้าถึง” คนมากมายที่เข้าหาประชาชน แต่เข้าถึงไหม เข้าใจประชาชนหรือเปล่า มันมีอะไรที่มากไปกว่าคำว่า่ “เข้าใจ-เข้าถึง-พัฒนา” ที่เราควรใส่ใจไหม?

เสียงจากเวทีเรียนรู้ร่วมสะท้อนข้อคิดจากคำถาม

“สิ่งสำคัญในการเข้าถึง คือ หัวใจที่บริสุทธิ์ ที่จะทำให้คนผู้นั้นตาสว่าง เห็นได้ชัด หูได้ยิน แล้วจะเข้าใจคนที่อยู่เบื้องหน้า”

“ถ้าเราเห็นคุณค่าความหมายของคนที่ไปหา เราจะเข้าถึงพวกเขา”

“เราจะเข้าใจ เข้าถึง เมื่อเอาตัวตนของเราออกไป และความรู้สึกอยากเรียนรู้ อยากเข้าใจ”

ฯลฯ

คำถามต่างๆ ของอาจารย์ชัยวัฒน์ชวนให้เราครุ่นคิด ไม่มีคำตอบที่ถูกต้องเป็นสูตรสำเร็จ มีแต่คำตอบที่แต่ละคนจะต้องค้นหาในหัวใจของตนเอง ซึ่งบางครั้ง คำตอบอาจไม่เป็นภาษาคำพูด แต่เป็นพลังที่ขับเคลื่อนให้เราปฏิบัติตนตามรอยพระยุคลบาทก็เป็นได้

“…ที่ของข้าพเจ้าในโลกนี้ คือ การได้อยู่ท่ามกลางประชาชนของข้าพเจ้า นั่นคือคนไทยทั้งปวง…” เรานึกถึงพระราชดำรัสที่สะท้อนปณิธานของพระองค์ท่าน

แม้เวลานี้ พระองค์เสด็จสู่สวรรคาลัยแล้ว แต่ “ที่ของพระองค์” จะคงอยู่ในหัวใจของเราและนำทางเราสู่การพัฒนาศักยภาพและภาวะผู้นำบนวิถีโพธิสัตว์ — ผู้นำผู้รับใช้     

 

 

 

Advertisements
This entry was posted in กิจกรรมเรียนรู้ and tagged , , , , , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s