การเดินทางของความเข้าใจ

หลายครั้งในการอบรม เราอาจรู้สึกว่า เข้าใจความรู้ด้วยสมองหรือการคิด บ้างก็อาจจะไม่เข้าใจในสาระหรือทักษะที่ฝึกฝน แต่เมื่อใช้ชีวิตและทำงาน เราจะเจอเรื่องราวที่ทำให้เราประจักษ์และเข้าใจสิ่งที่เรียนรู้มามากขึ้น อย่างเช่นเรื่องราวการบันทึกการนำความรู้ไปใช้ในการทำงานของครูปิ่นโต เกรียงไกร วิหาร จากโรงเรียนต้นกล้า จ. ระยอง ตามความดังต่อไปนี้

หลังจากที่เข้าร่วมอบรมหลักสูตรที่ 1 ภาวะผู้นำเรียนรู้รวมหมู่ และ หลักสูตรที่ 2 การคิดกระบวนระบบ คุณเกรียงไกร  วิหาร จากทีมโรงเรียนต้นกล้าระยอง ได้ทบทวนและบอกเล่าการนำความรู้ที่ได้จากการอบรมไปใช้กับการพัฒนาการเรียนรู้ในชุมชนครูและเด็กๆ ที่โรงเรียน โดยขอยกตัวอย่าง 3 เรื่อง ดังนี้

1. การสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ในองค์กร จากอ่านหนังสือ อบรมสัมมนา ศึกษาเรียนรู้จากการสนทนาและอินเตอร์เน็ต โดยมีการเรียนรู้ 2 รูปแบบ คือ การเรียนรู้รวมเรื่องเดียวกัน และ  การเรียนรู้ตามความสนใจแล้วนำมาแลกเปลี่ยนแบ่งปันกันในองค์

  • การเรียนรู้รวมเรื่องเดียวกัน เป็นโครงการของโรงเรียน เพื่อให้บุคลากรเรียนรู้เรื่องเดียวกันแล้วนำประเด็นที่ได้มาแบ่งปันตามทัศนะของตนเอง ผลที่เกิดขึ้นคือ เกิดการเรียนรู้ร่วมกันจากมุมสะท้อนที่หลากหลาย
%e0%b8%84%e0%b8%a3%e0%b8%b9%e0%b9%80%e0%b8%a1%e0%b8%86%e0%b8%9d%e0%b8%99

ครูเมฆฝน กันหาบัว นำเสนอหนังสือ โจนาธาน ลิฟวิงสตัน นางนวล ในโครงการ Book Club  

การเรียนรู้ตามความสนใจ เป็นโครงการของโรงเรียน เพื่อให้บุคลากรเรียนรู้เรื่องที่ตนเองสนใจแล้วนำมาแบ่งปันเพื่อนในองค์กร ทำให้บุคลกรในองค์กรมีความรู้ใหม่ที่หลากหลาย

บรรยากาศในการแบ่งปัน จะยึดรูปแบบ “การสนทนาให้มีแรงปรารถนา ให้มีวิสัยทัศน์” และ “การสนทนาในการนำไปสู่การตั้งคำถาม ครุ่นคิด ลึกซึ้ง ใคร่ครวญ” วัฒนธรรมการเรียนรู้นี้ ถือเป็นความศักดิ์สิทธิ์อย่างหนึ่งที่เกิดขึ้นในองค์กร บุคลากรมีความภาคภูมิใจในการเรียนรู้และแบ่งปัน  ส่งผลให้บุคลากรมีความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันมากขึ้น เนื่องจากสมาชิกในองค์กรเป็นส่วนหนึ่งของระบบที่ช่วยสร้างสภาพแวดล้อมห่อหุ้ม (Container) ที่ดี และส่งผลกระทบถึงกันและกัน

 

a001

เด็กหญิงเทียนหอม อายุ 5 ขวบ ระหว่างเล่นลูกโป่ง

2. เข้าใจ “ดวงตาใหม่”ข้าพเจ้าคิดว่าตนเองมีความกระจ่างในคำว่า “ตาใน” และ “การมองที่มีความลึกซึ้งมากขึ้น”  หลังกลับมาจากอบรมหลักสูตรที่ 2 มีเหตุการณ์ที่ทำให้ข้าพเจ้าปักใจเชื่อว่ามีความลึกซึ้งในการมองมากขึ้น คือ การเล่นลูกโป่งของเด็กๆ โดยปกติผมเคยเห็นเด็กนักเรียนเล่นลูกโป่งมาเป็นเวลานานแล้ว ไม่ได้เห็นอะไรมากนอกจากความสนุกของเขา แต่ครั้งหลังๆ นี้  นอกจากเคยมองเห็นความสนุกของเขาแล้ว ข้าพเจ้ายังมองเห็นว่าในการเล่นนั้น “เด็กกับลูกโป่งมีความเชื่อมโยงเป็นอันหนึ่งอันเดียว โดยไม่ได้มีส่วนใดแยกออกจากกัน” รวมถึงตัวของข้าพเจ้าเองที่ยืนมองอยู่ก็รู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของการเล่นนั้นด้วย เหตุการณ์นั้นทำให้ผมเข้าใจ การเชื่อมโยง การเชื่อมความสัมพันธ์ ของตนเอง และระบบมากขึ้น

 

3. หนึ่งในสัญชาตญาณการเรียนรู้ของมนุษย์ จากบทความที่ได้ฟังเรื่องของ “สิทธารถะ” เป็นการสนทนาการเรียนรู้จากสายน้ำการให้

ความสำคัญกับการสอนระหว่างวาสุเทพกับสิทธารถะ ประกอบกับคำพูดของวิทยากร อาจารย์ชัยวัฒ์ ถิระพันธุ์ ที่พูดว่า “คนที่เติบโตมากับสิ่งแวดล้อมที่เป็นธรรมชาติจะมีทักษะการเชื่อมโยงตนเองเข้ากับบุคคลหรือระบบต่างๆ ได้ดีกว่าคนที่เติบเติบในเมือง”

ในฐานะที่ทำงานด้านการศึกษา (ประเภทโรงเรียนสร้างเสริมทักษะชีวิต) ประโยคดังกล่าว ทำให้ข้าพเจ้ามีความมั่นใจและชัดเจนกับสิ่งที่ทำอยู่  คือ เรื่องการส่งเสริมการเรียนรู้โดยนำธรรมชาติเข้ามาเชื่อมโยงเข้ากับการเรียนรู้ให้มากที่สุด

e001

เด็กชายแจสเปอร์ 4 ขวบ และการเรียนรู้แบบบูรณาการจากการเพาะต้นข้าว

วันหนึ่งข้าพเจ้าก็สังเกตเห็นสัญชาตญาณการเรียนรู้ของ “เด็กชายแจสเปอร์”  อายุ 4 ขวบ ทันทีที่เขามองเห็นต้นข้าวที่เคยรถน้ำงอกขึ้น เขาเดินไปอุ้มมันขึ้นมาลูบเบาๆ อย่างทะนุถนอม และ ก้มลงจูบปลายยอดอ่อนของต้นข้าวนับครั้งไม่ถ้วน สักพักคำถามต่างๆ ก็เกิดขึ้นจากเขามากมายระหว่างที่เขายืนถือบัวรถน้ำ คำถามมากมายจะไม่เกิดขึ้น หากการเรียนรู้นั้นไม่มี “การสังเกต” ข้าพเจ้าคิดว่า “การสังเกตเป็นสัญชาตญาณการเรียนรู้แบบใคร่ครวญอย่างหนึ่ง”  ซึ่งจะส่งผลทำให้เกิด “จิตประณีต” ด้วยเช่นเดียวกัน

— สิ่งที่ครูปื่นโตเล่ามาทำให้เห็นวงจรแห่งการเรียนรู้ลึกซึ้ง ซึ่งหนึ่งในปัจจัยสำคัญของการเรียนรู้ คือ สภาวะจิตที่ละเอียดอ่อน นุ่มนวล จดจ่อเป็นสมาธิ จิตที่มีคุณภาพจะพาให้เราเห็นมากกว่าเดิม ได้ยินมากกว่าเดิม สัมผัสโลกและเข้าใจโลกได้มากกว่าเดิม และสำคัญยิ่งกว่า เราจะเรียนรู้ได้ก็เมื่อเราใส่ใจที่จะนำความรู้ไปทดลองปฏิบัติ ใคร่รวญ ทำความเข้าใจต่อด้วยตัวเอง

Advertisements
This entry was posted in บันทึกการเรียนรู้ และการนำไปใช้ and tagged , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s