โลกคือข่ายใยของความสัมพันธ์ต่าง ๆ

บันทึกการเรียนรู้วันแรกของการอบรมคิดกระบวนระบบ

เราเรียนการคิดกระบวนระบบมากว่าสิบครั้ง ได้ยินเรื่องระบบปิด ระบบเปิด ระบบกลไก ระบบที่มีชีวิต และหลักคิดสำคัญของคิดกระบวนระบบมานับครั้งไม่ถ้วน ซ้ำยังได้เขียนหนังสือที่มีบทว่าด้วยการคิดกระบวนระบบ แต่วันนี้ การได้ฟังเรื่องเดิมซ้ำอีกกลับทำให้เกิดความรู้สึกใหม่ที่อุทานกับตัวเองในใจว่า “อ้อ อย่างนี้เอง”

ไม่มีครั้งไหนในการเรียนจะซึ้งกับคำว่า “ปฏิสัมพันธ์” (connection) เท่าครั้งนี้

“โลกคือข่ายใยของความสัมพันธ์ต่าง ๆ” เราสรุปกับตัวเอง แล้วก็คิดถึงหนังสือ The Web of Life และ The Hidden Connections ของนักฟิสิกส์ ฟริตจ๊อป คาปร้า

 

“ปฏิสัมพันธ์เป็นหัวใจของระบบ” อาจารย์ชัยวัฒน์พูดเน้น “หัวใจของระบบ คือ ความสัมพันธ์ของส่วนต่าง เมื่อส่วนต่าง ๆ มีปฏิสัมพันธ์ระหว่างกัน ก็จะก่อให้เกิดคุณภาพใหม่ หรือสิ่งใหม่ ซึ่งแต่ละส่วนไม่มี”

S__2318398ในระบบกลไก อะไหล่รถยนต์ เช่น เพลา พวงมาลัย แบตเตอรี่ สายพาน ล้อ ฯลฯ เมื่อเอาอะไหล่เหล่านี้มาประกอบและให้แต่ละส่วนมีปฏิสัมพันธ์ ก็เกิดเป็นคุณภาพบางอย่าง คือ เป็นรถยนต์ที่แล่นได้ ถอยหลัง เลี้ยวซ้ายและขวา ซึ่งเป็นคุณภาพที่พวงมาลัยไม่อาจทำได้ หรือมีเพียงล้อก็ไม่อาจเกิดเป็นรถยนต์ที่ขับเคลื่อนได้ เป็นต้น

ส่วนระบบที่มีชีวิต เช่น มนุษย์ ต้นไม้ ส่วนต่าง ๆ ของสิ่งมีชีวิตเมื่อมีปฏิสัมพันธ์กัน ก็จะเกิดเป็นคุณภาพชีวิตตามคุณภาพการปฏิสัมพันธ์นั้น เป็นต้นว่า หากไตไม่แข็งแรง ปฏิสัมพันธ์ที่ไตมีกับอวัยวะและระบบอื่น ๆ ในร่างกายก็ไม่เต็มประสิทธิภาพ ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของบุคคลนั้น ๆ หรือต้นไม้ เมื่อเมล็ดพันธุ์มีปฏิสัมพันธ์กับดิน น้ำ อากาศ ก็เกิดเป็นต้นไม้ ต่อไปเป็น ดอก ผล และสัมพันธ์กับแมลง นก และสัตว์อีกมาก

ไม่ว่าจะเป็นระบบกลไกหรือมีชีวิต สิ่งที่จะทำให้ระบบนั้น ๆ มีคุณภาพที่ดี คือ คุณภาพของความสัมพันธ์ของส่วนต่าง ๆ หากอะไหล่รถยนต์มีคุณภาพและปฏิสัมพันธ์กันดีก็ทำให้รถแล่นได้ดี หากอวัยวะต่าง ๆ ในร่างกายทำงานสัมพันธ์กันดี คนนั้นก็มีสุขภาพดี

เรามีปฏิสัมพันธ์กับผู้คน สิ่งต่าง ๆ อย่างไร เราก็สร้างตัวเองและเรื่องราวของเรา ตามคุณภาพและลักษณะปฏิสัมพันธ์นั้นS__2334730

ทุกวันนี้ ปัญหาต่าง ๆ เกิดจากการไม่ดูแลความสัมพันธ์ที่เรามีต่อสิ่งนั้น ๆ เราแยกตัว ตัดขาดสายสัมพันธ์กับต้นไม้ ป่า สัตว์ คนในองค์กร คนร่วมแผ่นดิน เมื่อคุณภาพความสัมพันธ์ของส่วนต่าง ๆ ไม่ดี คุณภาพชีวิตของเราก็ไม่ดี

หากเราอยากมีชีวิตที่ดี เราต้องใส่ใจปฏิสัมพันธ์ที่มีต่อสรรพสิ่งต่าง ๆ ในชีวิต ธรรมชาติ ดิน ป่า น้ำ อากาศ สัตว์ ผู้คนต่าง ๆ

เราอยากสร้าง story ของเราอย่างไร ชีวิตของเรา สังคมของเรา องค์กรของเรา งานของเราที่ต้องสัมพันธ์กับคนต่าง ๆ เราจะเขียนเรื่องราวของเราอย่างไร —- ใส่ใจการปฏิสัมพันธ์

 

 

Advertisements
This entry was posted in ผลึกความเข้าใจจาการอบรม, Uncategorized and tagged , , , , , , , , , . Bookmark the permalink.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s